Znaczenie polityki jakości i ochrona produktów regionalnych  to temat konferencji zorganizowanej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz włoską fundację Qualivita.

Uczestniczyli w niej m .in.; minister Marek Sawicki oraz  przewodniczący Komisji Rolnictwa w Parlamencie Europejskim i jednocześnie prezes Fundacji Qualivita Paolo de Castro.

„Obaj podkreślamy , ze Wspólna Polityka Rolna jest potrzebna i ważna. Jest wprawdzie obciążona wieloma, zbędnymi procedurami biurokratycznymi. Zgadzamy się, że trzeba dokonać nowych podziałów pieniędzy, w sposób bardziej sprawiedliwy i odejść od historycznych zasad ich podziału” – powiedział  minister Marek Sawicki

Przewodniczący Komisji Paolo de Castro podkreślił, że „chcemy utrzymać silną Wspólną Politykę Rolną, z dotacjami. Polityka ta ma  przynosić korzyści 500 milionom obywateli Unii Europejskiej”. Zaznaczył także, iż należy się  spodziewać w nowej polityce rolnej, że produkty tradycyjne i regionalne, będą odgrywały dużą rolę.

Spotkanie było okazją do zaprezentowania idei rejestracji i ochrony nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz osiągnięć Polski w tym zakresie.

„Ochrona produktów regionalnych to ochrona tradycji, ale także polityka dużej innowacyjności i wysokiej jakości. My nie robimy sieci skansenów. My tworzymy produkcyjne systemy jakościowe. Zabiegamy o to, aby jeden wysokiej, tradycyjnej jakości produkt był wytwarzany w danym regionie przez wielu producentów, którzy będą przestrzegać dawnych receptur i sposobów produkcji. To także ochrona i rozwój gospodarstw, które inwestują w rozwój jakości. To sposób tworzenia turystycznych ścieżek smaków” – powiedział przewodniczący Paolo de Castro.

„U producentów tych widać nie tylko fachowość, ale pasję i miłość do tego co robią. Bardzo często produkty te ożywiają region, ubogacają jego kulturę i folklor. Trzeba jednak pamiętać, że ich produkcja ma również wymiar ekonomiczny. To pieniądze  pozyskiwane z ich sprzedaży. Tradycyjne formy produkcji są trudniejsze, naturalne i pracochłonne, dlatego ceny ich muszą być także wyższe.” – podkreślił minister  Marek Sawicki.

Przedstawione zostały także działania Fundacji Qualivita w rozpowszechnianiu informacji o znaczeniu systemu Chronionych Nazw Pochodzenia, Chronionych Oznaczeń Geograficznych i Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności oraz o produktach w nim uczestniczących.

„W produkcji żywności mamy dwa modele: amerykański i europejski – regionalny, Qualivita promuje model europejski” – powiedział Mauro Rosati sekretarz generalny fundacji Qualivita przedstawiając film zestawiający oba sposoby.

Włosi zaprezentowali  Atlas Produktów Regionalnych i Tradycyjnych Qualigeo oraz portal internetowy www.qualigeo.it. Zarówno Atlas jak i portal są zbiorami informacji o produktach zarejestrowanych przez Komisję Europejską i obejmują także produkty polskie.

Obecnie na forum Unii Europejskiej toczy się dyskusja o przyszłym kształcie polityki jakości żywności zapoczątkowana opublikowaniem Zielonej księgi w sprawie polityki jakości produktów  w październiku 2008 r. Wszystkie inicjatywy mające na celu wzmocnienie systemów jakości żywności i produktów w nich uczestniczących oraz przyczyniające się do wzmocnienia wiarygodności tych systemów w oczach producentów i konsumentów zasługują na uwagę. Należy zadbać przede wszystkim o sprawne funkcjonowanie systemu i o skuteczne informowanie o systemie i jego promocję wśród konsumentów i producentów.

Propozycje nowych rozwiązań legislacyjnych Komisja Europejska przedstawi pod koniec 2010 r.

„Polska  aktywnie uczestniczy w tej dyskusji i nadal będzie zabierać głos, który powinien być słyszalny w trakcie kształtowania przyszłej polityki jakości. Będziemy wspierać propozycje przedstawione przez przewodniczący Paolo de Castro” – podkreślił minister Marek Sawicki

Włoskie doświadczenia w zakresie polityki jakości żywności są znacznie bogatsze niż polskie, a tradycja ochrony wyjątkowych produktów we Włoszech sięga 100 lat. Polska od momentu akcesji do UE także aktywnie działa na tym polu. Do kwietnia 2010 r. do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, odpowiedzialnego za krajowy etap oceny wniosków wpłynęło 39 wniosków o rejestrację, z czego 34 zostały przekazane do Komisji Europejskiej. Zarejestrowanych jest 15 polskich nazw, 11 kolejnych wniosków o rejestrację przeszło badanie przez Komisję Europejską i zostało opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a 8 zostało przesłanych do Komisji Europejskiej. Należy zaznaczyć, że często wytwarzaniem jednego produktu uczestniczącego w systemie zajmuje się nawet kilkuset producentów.   Dane te potwierdzają, że dobrowolny system ochrony nazw i gwarancji jakości produktów rolno-spożywczych spotkał się z pozytywnym przyjęciem przez polskich producentów i konsumentów, a uczestnictwo w systemie jest alternatywną szansą rozwoju dla obszarów wiejskich. Należy zauważyć, że uczestnictwo w systemie Chronionych Nazw Pochodzenia, Chronionych Oznaczeń Geograficznych i Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności wymusza na producentach współpracę i skupianie się wokół produktów. Dla państw o rozdrobnionym rolnictwie jest to bardzo cenne i wpływa korzystnie na rozwój rynku.

Także w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 przewidziano dwa działania: „Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności” oraz „Działania informacyjne i promocyjne” skierowane do producentów produktów regionalnych i tradycyjnych. W ramach działania „Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności” rolnicy uczestniczący w systemie mogą uzyskać pomoc  przez okres 5 lat, w formie rocznej płatności, której wysokość została ustalona na podstawie kosztów stałych wynikających z uczestnictwa w systemie (maksymalnie 3200 zł/rok na gospodarstwo).

Natomiast w ramach działania „Działania informacyjne i promocyjne” wspierane są grupy producentów realizujących projekty z zakresu informacji i promocji produktów rolnych i środków spożywczych wyprodukowanych w ramach powyższych systemów jakości żywności. Beneficjenci mogą uzyskać refundację wynoszącą 70% kosztów kwalifikowanych, faktycznie poniesionych na realizację działań promocyjnych.(MRiRW)